Metka ma zwykle dwa centymetry szerokości i zawiera więcej użytecznych informacji niż cały opis produktu. Mówi, z czego bielizna jest zrobiona, jak się zachowa po pięciu praniach i czego lepiej nie robić, jeśli ma przetrwać sezon. Poniżej tłumaczymy, co na niej znajdziesz i jak to czytać.
Co musi się znaleźć na metce
W Unii Europejskiej producent ma obowiązek podać skład surowcowy wyrobu włókienniczego w procentach, w kolejności malejącej. Dodatkowo na metce zwykle znajdziesz rozmiar, symbole pielęgnacji i kraj produkcji. Skład jest informacją regulowaną – hasła marketingowe z opakowania już nie.
Skład: kolejność ma znaczenie
Włókno wymienione jako pierwsze stanowi największą część wyrobu. Zapis „95% bawełna, 5% elastan” oznacza dzianinę bawełnianą, która ma się rozciągać i wracać do kształtu. Zapis „88% poliamid, 12% elastan” to typowa gładka mikrofibra.
Uwaga na skład podawany osobno dla części wyrobu – w biustonoszach często wygląda to tak: „miseczka: 100% poliester; koronka: 90% poliamid, 10% elastan; wstawka w kroku: 100% bawełna”. To normalne i wcale nie oznacza gorszej jakości.
Najczęstsze włókna w bieliźnie
| Włókno | Co daje | Na co uważać |
|---|---|---|
| Bawełna | oddycha, chłonie wilgoć, przyjemna dla skóry | wolno schnie, kurczy się w wysokiej temperaturze |
| Poliamid (nylon) | gładki, trwały, dobrze się układa | słabo chłonie wilgoć |
| Elastan (lycra, spandex) | rozciągliwość i powrót do kształtu | niszczy go gorąca woda, suszarka i zmiękczacz |
| Poliester | trwały, szybko schnie, trzyma formę miseczki | mniej przewiewny od bawełny |
| Wiskoza, modal | miękkość i chłodny dotyk | osłabia się na mokro, wymaga delikatnego prania |
| Wiskoza bambusowa | miękka, chłonna, przyjemna w dotyku | to włókno chemiczne z celulozy bambusa, nie „naturalny bambus” |
| Jedwab | gładki, lekki, termoregulujący | wymaga prania ręcznego, wrażliwy na detergenty |
| Wełna (merino) | grzeje, radzi sobie z wilgocią | program do wełny, bez wyżymania |
Bieliznę pogrupowaną według materiału znajdziesz w działach bielizna bawełniana, bielizna bambusowa i bielizna z jedwabiem.
Ile elastanu potrzeba i po co
Elastan prawie nigdy nie występuje w dużym udziale – zwykle jest go od 3 do 15 procent i to w zupełności wystarcza. Odpowiada za jedno: powrót dzianiny do kształtu po rozciągnięciu. Bez niego bawełniane figi po kilku godzinach noszenia zaczynają się marszczyć i zsuwać, a pas biustonosza przestaje trzymać.
Reguła kciuka przy zakupie: w majtkach bawełnianych 5–8% elastanu to komfortowy zakres, w skarpetkach wystarczy 2–5%, w pasie biustonosza i w modelach sportowych bywa go więcej. Jeśli w składzie bielizny elastycznej nie ma elastanu w ogóle, spodziewaj się, że model rozciągnie się w praniu i nie wróci do formy.
Symbole pielęgnacji: pięć znaków i wszystko jasne
| Symbol | Znaczenie |
|---|---|
| Balia z wodą | pranie. Liczba w środku to maksymalna temperatura. Jedna kreska pod balią – program łagodny, dwie – bardzo delikatny. Ręka w balii – tylko pranie ręczne. Balia przekreślona – nie prać. |
| Trójkąt | wybielanie. Przekreślony trójkąt – nie wybielać, i tak jest na większości bielizny kolorowej. |
| Kwadrat | suszenie. Kwadrat z kołem to suszarka bębnowa; przekreślony – zakaz. Kwadrat z poziomą kreską w środku – suszyć na płasko, co dotyczy większości biustonoszy i dzianin z wełną. |
| Żelazko | prasowanie. Kropki oznaczają temperaturę: jedna – niska (do 110 °C), dwie – średnia, trzy – wysoka. Przekreślone – nie prasować. |
| Koło | czyszczenie profesjonalne. Litera w środku mówi pralni, jakiego rozpuszczalnika użyć. W bieliźnie spotykane rzadko. |
Najważniejszy praktyczny wniosek: temperatura na metce to maksimum, a nie zalecenie. Bieliznę z elastanem prawie zawsze opłaca się prać chłodniej, niż pozwala metka. Zebraliśmy to w poradniku jak prać bieliznę i biustonosze.
Rozmiar na metce a rozmiar w sklepie
Rozmiary bielizny nie są ujednolicone między krajami i markami. Na metkach spotkasz zapis polski (75B), francuski (90B, czyli obwód powiększony o 15), a w skarpetkach – zakres rozmiaru buta. Dlatego rozmiar tej samej osoby potrafi różnić się o jeden stopień między markami. To nie błąd, tylko inna siatka pomiarowa. Pomocna jest wtedy tabela rozmiarów.
Gdzie szukać metki i co robić, gdy jej nie ma
W majtkach metka jest zwykle wszyta w tylny szew albo nadrukowana bezpośrednio na dzianinie – ten drugi wariant coraz częściej spotyka się w modelach bezszwowych, bo wszywka tworzyłaby wypukłość. W biustonoszu metka bywa schowana pod pasem z tyłu, przy zapięciu, albo wszyta w bok miseczki. W skarpetkach informacja o składzie najczęściej znajduje się wyłącznie na banderoli, dlatego warto ją przeczytać przed wyrzuceniem opakowania.
Jeśli metki nie ma nigdzie, a produkt jest sprzedawany bez opakowania, skład powinien być podany w opisie sklepu. Jego brak jest sam w sobie informacją: nie da się wtedy przewidzieć, jak wyrób zachowa się po praniu.
Czego metka nie powie
Skład nie mówi wszystkiego o jakości. Dwie dzianiny o identycznym składzie mogą się różnić grubością przędzy, gęstością splotu i wykończeniem – i jedna będzie po roku jak nowa, a druga zmechacona. Metka pomaga natomiast wykluczyć wybory oczywiście nietrafione: czysty poliester w modelu noszonym cały dzień latem, brak elastanu w bieliźnie, która ma przylegać, albo wymóg prania ręcznego przy rzeczy do codziennej rotacji.
Najczęstsze pytania
Czy warto odcinać metki?
Jeśli drapią, można odciąć samą wszywkę z symbolami, ale wcześniej warto zrobić jej zdjęcie. Metki rozmiarowej wszytej w szew lepiej nie ruszać, bo naruszenie szwu osłabia dzianinę.
Co oznacza „bawełna czesana”?
To bawełna, z której usunięto krótkie włókna. Efekt: gładsza, trwalsza i mniej podatna na mechacenie dzianina. Stąd jej obecność w skarpetkach do garnituru.
Dlaczego bielizna „bambusowa” ma w składzie wiskozę?
Bo włókno pozyskuje się chemicznie z celulozy bambusa – poprawna nazwa to wiskoza bambusowa. Jest miękka i chłonna, ale to nie to samo co włókno naturalne w rozumieniu bawełny czy lnu. Warto o tym wiedzieć, żeby nie płacić za hasło.
Czy skład decyduje o cenie?
Częściowo. Na cenę wpływa też gęstość dzianiny, liczba elementów, wykończenie i pochodzenie. Sam wysoki udział bawełny nie gwarantuje, że wyrób będzie trwały.